Chorobowe w Holandii na umowie agencyjnej – ile naprawdę Ci się należy?

---

Pracujesz w Holandii przez agencję pracy i zachorowałeś? Nie wiesz, czy dostaniesz wynagrodzenie, komu zgłosić chorobę i co dalej?Jedni słyszą, że „chorobowe jest od pierwszego dnia”, inni – że „agencja nie musi płacić nic”. Jak jest naprawdę? Ile faktycznie Ci się należy i kto powinien wypłacić świadczenie?

Image: RMJ&CanvaAI ©

Jak działa chorobowe w Holandii na umowie agencyjnej?

Chorobowe w Holandii na umowie agencyjnej funkcjonuje inaczej niż w Polsce, bo opiera się na dwóch filarach: Ziektewet (ustawa o chorobowym) oraz CAO dla pracowników tymczasowych (ABU lub NBBU). To właśnie te przepisy decydują, czy chorobowe wypłaca agencja, czy instytucja zewnętrzna, taka jak UWV lub prywatny wykonawca zadań UWV ( Acture, ArboNed, HumanCapitalCare, MaetisArdyn, Stichting Arbo Unie).

CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst) – to zbiór zasad ustalanych przez związki zawodowe i pracodawców. Określa m.in. . wysokość wynagrodzenia, dodatki i prawa w razie choroby.

Czym różni się umowa agencyjna od zwykłej umowy o pracę?

W Holandii pracownik agencyjny (uitzendkracht) nie jest zatrudniony bezpośrednio przez firmę, w której pracuje. Jego formalnym pracodawcą jest agencja.

To oznacza, że:

• agencja decyduje o rodzaju umowy,

• obowiązują go zasady CAO ABU lub NBBU,

• chorobowe zależy od fazy zatrudnienia (Faza A/B/C lub 1/2/3).

W praktyce większość Polaków pracuje w Fazie A (ABU) lub Fazie 1–2 (NBBU), gdzie obowiązuje klauzula agencyjna (uitzendbeding).

Co to jest „uitzendbeding” i dlaczego decyduje o chorobowym?

Uitzendbeding to klauzula agencyjna, która mówi, że umowa kończy się automatycznie, gdy:

• nie ma pracy,

• zachorujesz,

• nie możesz wykonywać obowiązków.

Jeśli masz uitzendbeding, agencja może zakończyć umowę w dniu zgłoszenia choroby.

To nie jest błąd – to legalne i zgodne z CAO.

Ale to nie znaczy, że zostajesz bez pieniędzy. Wtedy chorobowe przejmuje UWV lub prywatny wykonawca UWV.

Co się dzieje, gdy zachorujesz?

Jeśli pracujesz przez agencję i zachorujesz, powinieneś zgłosić chorobę tego samego dnia w godzinach porannych (zazwyczaj 8:00-9:00 rano).

1. Zgłoś chorobę swojemu przełożonemu (np. Team Leader) w zakładzie pracy telefonicznie (ta forma jest ważna) i potwierdź wiadomością pisemną.

   
   

2. Zgłoś chorobę agencji telefonicznie i potwierdź wiadomością pisemną.

   
   

3. Zapytaj, czy masz uitzendbeding i kto wypłaca chorobowe lub sprawdź po prostu w umowie o pracę z agencją.

   
   

4. Odbieraj telefon (ta forma jest ważna) od pracowników agencji, lekarza zakładowego lub konsultanta. Pamiętaj jednak, że pracownicy agencji nie mają prawa nękać pracownika telefonami i obligować do codziennego "meldowania się". O tym mówić będziemy jeszcze w dalszej części.

   
   

5. Jeśli agencja nie zgłosiła choroby, zrób to samodzielnie przez UWV.

   
   

6. Zgłoś wyjazd do Polski lub planujesz zmianę miejsca pobytu w czasie choroby.

   
   

7. Zachowaj dokumenty: umowę, paski wypłat, potwierdzenia zgłoszeń.

Czy musisz tłumaczyć pracownikowi agencji, co Ci jest?

W Holandii pracownik tymczasowy nie ma obowiązku podawania agencji szczegółowej diagnozy ani opisywania choroby, a pracownik agencji nie powinien o to pytać. Prawo chroni Twoją prywatność, dlatego koordynator lub planista mogą zapytać jedynie, czy jesteś zdolny do pracy, a nie dlaczego nie jesteś.

Wynika to z:

• AVG - Algemene Verordening Gegevensbescherming  (holenderska implementacja RODO),

• zapisów UAVG - Uitvoeringswet Algemene Verordening Gegevensbescherming (holenderska ustawa wdrażająca RODO),

• wytycznych AP - Autoriteit Persoonsgegevens (najwyższy organ ochrony danych w NL),

• oficjalnych zasad Business.gov.nl (rządowy portal dla pracodawców),

Agencja ma prawo wiedzieć, czy możesz wykonywać swoje obowiązki, ale nie ma prawa żądać informacji medycznych, nazw leków, wyników badań ani dokumentacji. Jedyną osobą, której możesz przekazać więcej szczegółów, jest bedrijfsarts – lekarz zakładowy współpracujący z agencją lub UWV. To on ocenia, czy jesteś zdolny do pracy, czy możesz wykonywać lżejsze obowiązki i kiedy możesz wrócić do pracy. Agencja otrzymuje wyłącznie informację o Twojej zdolności do pracy, a nie o stanie zdrowia. Jeśli koordynator naciska na szczegóły medyczne, możesz spokojnie odmówić – masz do tego pełne prawo.

Czy pracownik agencji może przyjść do Twojego domu?

Nie. Koordynator, planista, Team Leader ani żaden inny pracownik agencji nie ma uprawnień (AVG, UAVG, AP), aby:

• odwiedzać Cię w miejscu zamieszkania,

• sprawdzać, czy jesteś w domu,

• oceniać Twój stan zdrowia,

• kontrolować, jak spędzasz czas podczas chorobowego.

Holenderskie prawo pracy i przepisy o ochronie danych (AVG) jasno określają, że agencja nie może ingerować w Twoją prywatność. Ich rola ogranicza się do przyjęcia zgłoszenia choroby i przekazania go do odpowiedniej instytucji (UWV).

Kto może odwiedzić Cię w domu?

Dlaczego agencja nie może Cię odwiedzić? Holenderskie prawo chroni prywatność pracownika. Agencja:

• nie jest uprawniona do kontroli medycznej,

• nie ma prawa weryfikować Twojego miejsca pobytu,

• nie może oceniać, czy jesteś naprawdę chory.

Jedynymi instytucjami, która mogo to zrobić są:

1. Bedrijfsarts (lekarz zakładowy)

To jedyna osoba, która ma prawo ocenić Twoją zdolność do pracy. Może:

• zadzwonić,

• poprosić o wizytę w gabinecie,

• wyjątkowo odwiedzić Cię w domu, jeśli stan zdrowia uniemożliwia dojazd.

Lekarz zakładowy nie przekazuje agencji diagnozy, tylko informację, czy jesteś zdolny do pracy.

2. Kontroler z UWV

W przypadku chorobowego z Ziektewet (czyli gdy płaci UWV) kontroler może:

• zadzwonić,

• poprosić o dokumenty,

• odwiedzić Cię w miejscu pobytu, jeśli jest podejrzenie naruszenia zasad.

  
  

To jednak rzadkie sytuacje i zawsze poprzedzone próbą kontaktu telefonicznego.

Co zrobić, jeśli koordynator grozi wizytą lub kontrolą?

• Możesz spokojnie odmówić, powołując się na prawo do prywatności.

• Możesz poprosić o kontakt do lekarza zakładowego, jeśli agencja ma wątpliwości.

• Jeśli czujesz presję lub zastraszanie, możesz zgłosić to do SNCU lub FNV.

Czy agencja może wymagać codziennego kontaktu podczas choroby?

W świetle holenderskiego prawa pracy i zasad Ziektewet agencja nie ma prawa nakładać na Ciebie obowiązku codziennego meldowania się, jeśli nie ma ku temu uzasadnienia medycznego (AVG, UAVG, AP).

Agencja może poprosić o informację o Twoim stanie zdrowia w ogólnym zakresie (czy jesteś zdolny do pracy), ale nie może:

• wymagać codziennych telefonów,

• żądać raportów o przebiegu choroby,

• kontrolować Cię bez udziału lekarza zakładowego,

• grozić konsekwencjami za brak codziennego kontaktu.

Agencja nie może grozić zwolnieniem, obniżeniem świadczenia ani innymi konsekwencjami za brak codziennego kontaktu.

Kiedy codzienny kontakt może być uzasadniony?

Są tylko dwa przypadki, w których częstszy kontakt może być wymagany:

1. Zalecenie lekarza zakładowego (bedrijfsarts)

Jeśli lekarz uzna, że Twój stan wymaga monitorowania, może poprosić o częstszy kontakt. To jednak rzadkie i dotyczy głównie sytuacji, gdy:

• pracownik jest w procesie reintegracji,

• istnieją wątpliwości co do zdolności do pracy,

• stan zdrowia zmienia się dynamicznie.

Nawet wtedy kontakt odbywa się zwykle raz w tygodniu, nie codziennie.

2. UWV prowadzi kontrolę

Instytucje wypłacające chorobowe mogą poprosić o częstszy kontakt, ale również nie codzienny. Zwykle ogranicza się to do:

• rozmowy telefonicznej,

• wizyty u lekarza,

• uzupełnienia dokumentów.

Codzienne meldowanie się nie jest standardem.

Dlaczego agencje proszą o codzienny kontakt? W praktyce wiele agencji robi to z wygody lub z braku wiedzy o przepisach. Koordynatorzy chcą „mieć kontrolę”, ale NIE MAJĄ do tego podstaw prawnych.

Kto wypłaca świadczenia chorobowe?

Wszystko uzależnione jest od agencji pracy i czasu choroby. Czasami to ona wypłaca świadczenia chorobowe, a czasami firma obsługująca chorobowe na zlecenie UWV. Prywatny wykonawca zadań UWV działa jako pośrednik między agencją pracy a holenderskim urzędem ubezpieczeń pracowniczych (UWV).

Pamiętać należy, że bardzo często świadczenia chorobowe wypłacane są z opóźnieniem nawet 2-3 tygodni. Dotyczy to głównie UWV. Zapytaj swojego pracodawcą o tą kwestię.

W przypadku choroby pracownika tymczasowego, to agencja pracy zgłasza chorobę do prywatnego wykonawcy zadań UWV , a nie bezpośrednio do UWV.

Prywatny wykonawca zadań UWV przejmuje obowiązki związane z obsługą świadczeń chorobowych, czyli:

• Kontaktuje się z pracownikiem

• Monitoruje proces leczenia i reintegracji

• Wypłaca świadczenia chorobowe zgodnie z zasadami CAO (układów zbiorowych pracy)

Chorobowe w pierwszych dniach – wachtdagen

W wielu agencjach obowiązują tzw. wachtdagen – dni oczekiwania, w których nie dostajesz wynagrodzenia. Zwykle są to 1–2 dni. To również jest zgodne z CAO.

Dagloon – jak UWV oblicza podstawę?

Dagloon to średnia dzienna stawka obliczana na podstawie:

• zarobków z ostatnich 12 miesięcy,

• zgłoszeń do Belastingdienst,

• składek odprowadzonych przez agencję.

UWV nie liczy chorobowego od stawki godzinowej, tylko od zgłoszonych dochodów. Dlatego osoby pracujące nieregularnie często dostają mniej, niż się spodziewają.

Chorobowe przy umowie z klauzulą (uitzendbeding)

Jeśli masz klauzulę agencyjną (uitzendbeding) (Faza A / Faza 1–2):

• agencja kończy umowę w dniu choroby,

• chorobowe wypłaca UWV lub prywatny wykonawca zadań UWV (jeśli agencja z niego korzysta),

• świadczenie wynosi 70% dagloon (średnia dzienna stawka).

UWV oblicza dagloon na podstawie Twoich wcześniejszych zarobków.

Chorobowe przy umowie bez klauzuli (zonder uitzendbeding)

Jeśli masz umowę bez klauzuli agencyjnej (zonder uitzendbeding) (Faza B/C lub Faza 3/4):

• agencja nie może zakończyć umowy z powodu choroby,

• musi wypłacać loondoorbetaling – wynagrodzenie podczas choroby,

• zwykle jest to 90% dagloon (średnia dzienna stawka) w pierwszym roku choroby (zgodnie z CAO ABU/NBBU).

Co się dzieje, gdy umowa kończy się podczas choroby?

Jeśli umowa wygasa naturalnie (np. koniec kontraktu), a Ty jesteś chory:

• od następnego dnia chorobowe przejmuje UWV

• świadczenie wynosi 70% dagloon (średnia dzienna stawka),

• UWV może wymagać dokumentów od agencji.

Chorobowe a wyjazd do Polski – czy wolno? To jedno z najczęstszych pytań na grupach Facebookowych. Odpowiedź brzmi: tak, ale tylko za zgodą UWV.

Najczęstsze błędy pracowników

• wyjazd bez zgody – skutkuje wstrzymaniem świadczenia,

• brak odbierania telefonu – UWV uznaje to za naruszenie obowiązków,

• brak adresu pobytu w Polsce – obowiązkowy do kontroli.

Obowiązki pracownika podczas choroby

Holenderskie prawo wymaga, aby pracownik:

• zgłosił chorobę natychmiast,

• był dostępny dla lekarza zakładowego (bedrijfsarts),

• współpracował w procesie reintegracji (plan,

• informował o zmianach stanu zdrowia.

Naruszenie obowiązków może skutkować obniżeniem lub wstrzymaniem świadczenia.

Czym jest proces reintegracji?

Proces reintegracji to zestaw obowiązków pracownika i pracodawcy, których celem jest:

• ustalenie, czy pracownik może wrócić do pracy,

• sprawdzenie, czy może wykonywać swoje dotychczasowe obowiązki,

• znalezienie lżejszej pracy, jeśli to konieczne,

• zaplanowanie powrotu do pełnej zdolności do pracy.

Reintegracja zaczyna się od pierwszego dnia choroby i trwa tak długo, jak pracownik jest niezdolny do pracy — nawet do 2 lat.

Dlaczego reintegracja jest obowiązkowa?

Holenderskie prawo (m.in. Wet verbetering poortwachter) nakłada na pracodawcę i pracownika obowiązek współpracy. Celem jest uniknięcie długotrwałej niezdolności do pracy i jak najszybszy powrót do aktywności zawodowej.

Jeśli którakolwiek ze stron nie współpracuje, UWV może:

• obniżyć świadczenie,

• wstrzymać wypłatę,

• nałożyć sankcje na pracodawcę.

Kto prowadzi proces reintegracji?

1. Lekarz zakładowy (bedrijfsarts)

To najważniejsza osoba w procesie. Tylko on może:

• ocenić, czy jesteś zdolny do pracy,

• określić, jakie obowiązki możesz wykonywać,

• ustalić tempo powrotu do pracy,

• przygotować plan reintegracji.

  
  

Agencja nie może sama oceniać Twojego stanu zdrowia.

2. Agencja pracy (werkgever)

Agencja ma obowiązek:

• zgłosić chorobę do odpowiedniej instytucji,

• współpracować z lekarzem zakładowym,

• dostosować stanowisko pracy, jeśli to możliwe,

• umożliwić powrót do pracy w lżejszej formie.

  
  

Agencja nie może wymagać od Ciebie diagnozy, ale może pytać o zdolność do pracy.

3. Pracownik (medewerker)

Jego obowiązki to:

• być dostępny dla lekarza zakładowego,

• uczestniczyć w rozmowach i kontrolach,

• informować o zmianach stanu zdrowia,

• współpracować w planie powrotu do pracy.

Jak wygląda proces reintegracji krok po kroku?

1. Zgłoszenie choroby (dzień 1)

   Agencja rejestruje chorobę i informuje odpowiednie instytucje.

   
   

2. Kontakt z lekarzem zakładowym (zwykle 1–2 tygodnie)

Lekarz ocenia Twoją zdolność do pracy. To on decyduje, czy możesz:

• wrócić do pracy,

• pracować w ograniczonym zakresie,

• wykonywać inne, lżejsze obowiązki,

• pozostać w domu.

  
  

3. Plan reintegracji (Plan van Aanpak)

Jeśli choroba trwa dłużej niż kilka tygodni, powstaje formalny plan powrotu do pracy.

4. Regularne kontrole

Lekarz zakładowy monitoruje postępy. Agencja nie może tego robić sama.

5. Powrót do pracy

Może być:

• pełny,

• częściowy,

• na innym stanowisku,

• w innym tempie niż wcześniej.

Co reintegracja oznacza dla pracownika agencji?

Pracownicy agencji często myślą, że reintegracja ich nie dotyczy, bo „agencja może zakończyć umowę”. To prawda tylko przy klauzuli agencyjnej (uitzendbeding).

Jeśli masz umowę bez klauzuli agencyjnej (zonder uitzendbeding), agencja:

• nie może zakończyć umowy z powodu choroby,

• musi prowadzić reintegrację,

• musi wypłacać wynagrodzenie podczas choroby (loondoorbetaling).

Jeśli masz klauzulę agencyjną (uitzendbeding), reintegrację prowadzi:

• UWV (jeśli chorobowe wypłaca UWV),

• prywatny wykonawca zadań UWV (jeśli agencja korzysta z prywatnego wykonawcy).

Co reintegracja NIE oznacza?

• Agencja nie może wymagać codziennych telefonów.

• Agencja nie może pytać o diagnozę.

• Agencja nie może odwiedzać Cię w domu.

• Agencja nie może oceniać, czy jesteś „wystarczająco chory”.

• Agencja nie może zmuszać Cię do pracy, jeśli lekarz zakładowy tego nie zatwierdzi.

Najważniejsza zasada

Tylko lekarz zakładowy decyduje o Twojej zdolności do pracy. Agencja może jedynie wykonywać jego zalecenia.

Jeśli masz wątpliwości dotyczące chorobowego, nie czekaj, aż sytuacja wymknie się spod kontroli. Skonsultuj swoją umowę, sprawdź, kto powinien wypłacić świadczenie i upewnij się, że Twoje prawa są respektowane. W razie potrzeby możesz poprosić o pomoc – nie musisz radzić sobie z tym sam.

Chorobowe w Holandii na umowie agencyjnej potrafi być skomplikowane, ale znajomość zasad pozwala uniknąć wielu problemów.

Czy Twoja agencja prawidłowo rozlicza chorobowe?

Potrzebujesz pomocy SPECJALISTY? Napisz do nas  

lub skontaktuj się z nami na WhatsApp +31 6 84 77 03 80

Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00-16:00. Odpowiemy tak szybko, jak to będzie możliwe.

---

Image: RMJ&CanvaAI ©

Co zrobić, gdy zachorujesz?

1. Zgłoś chorobę agencji natychmiast

   Zwykle telefonicznie + SMS/WhatsApp jako dowód. Zapytaj, czy masz klauzulę agencyjną (uitzendbeding).

   
   

2. Zapytaj, kto wypłaca chorobowe

   Agencja powinna powiedzieć, czy zgłasza Cię do UWV.

   
   

3. Odbieraj telefon od lekarza zakładowego

   Może dzwonić z numerów zastrzeżonych.

   
   

4. Jeśli agencja nie zgłosiła choroby – zrób to sam w UWV

   Link: https://www.uwv.nl/nl/ziek

   Telefon: +31 88 898 9294

   
   

5. Jeśli wyjeżdżasz do Polski – zgłoś to w UWV

   Link: https://www.uwv.nl/nl/ziek

   
   

6. Zbieraj dokumenty

   Umowa, paski wypłat, potwierdzenia zgłoszeń.

   
   

7. Sprawdzaj status chorobowego w UWV

   https://mijn.uwv.nl/iam/inloggen/

   
   

8. Jeśli potrzebujesz wsparcia Napisz do nas  

   Pomagamy w analizie umów, zgłoszeniach i kontaktach z instytucjami.

   WhatsApp +31 6 84 77 03 80

   Pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00-16:00. Odpowiemy tak szybko, jak to będzie możliwe.

---

FAQ – najczęstsze pytania

1. Ile wynosi chorobowe w Holandii na umowie agencyjnej?

   Zwykle 70% dagloon (UWV) lub 90% dagloon wynagrodzenia (agencja przy umowie bez uitzendbeding).

   
   

2. Kto wypłaca chorobowe – agencja czy UWV?

   Zależy od umowy. Przy uitzendbeding – UWV. Bez uitzendbeding – agencja.

   
   

3. Co to jest uitzendbeding?

   Klauzula, która pozwala zakończyć umowę m.in. w dniu choroby.

   
   

4. Czy agencja może zakończyć umowę podczas choroby?

   Tak, jeśli masz uitzendbeding.

   
   

5. Czy chorobowe jest płatne od pierwszego dnia?

   Nie zawsze – mogą obowiązywać 1-2 dni oczekujące (wachtdagen).

   
   

6. Jak zgłosić chorobę w Holandii?

   Najpierw agencji, potem – jeśli trzeba – do UWV.

   
   

7. Czy mogę wyjechać do Polski na chorobowym?

   Tak, ale tylko za zgodą UWV.

   
   

8. Co zrobić, gdy prywatny wykonawca zadań UWV nie wypłaca chorobowego?

   Złożyć reklamację i sprawdzić zgłoszenie w UWV.

   
   

9. Co jeśli zachoruję po zakończeniu umowy?

   Chorobowe przejmuje UWV.

   
   

10. Jak sprawdzić, czy agencja stosuje CAO ABU lub NBBU?

    Możesz to zweryfikować w SNCU.